Schermafbeelding 2014-08-07 om 11_31_39

EEN BOEK VOOR IEDEREEN

Met dit zonnige weer zie je veel mensen overal en nergens lekker een boekje lezen; in het park, de tuin of op het strand. Toch is lezen niet voor iedereen vanzelfsprekend. Theo en Belinda Augustinus bedachten daarom een mooi initiatief: thuisbibliotheek de Ruit in Venlo. Hiermee maken ze lezen toegankelijk voor mensen die, om welke reden dan ook, geen gebruik kunnen maken van de bibliotheek. Klanten hoeven geen bijdrage te betalen en er is geen vaste terugbrengtermijn. Wat een prachtig initiatief!

Wil jij ook een boek delen met een ander? Kijk op Facebook hoe je dit kunt doen.

Oorspronkelijke tekst werd gepubliceerd in augustus, dus in volle zomer. Ondertussen is het herfst, maar dat is geen reden om geen boeken te lezen natuurlijk… hier.

Groei stadslandbouw afhankelijk van mogelijkheden om er een inkomen uit te verwerven

Overgenomen uit Groene Ruimte (17 oktober 2014)

Er is ruimte voor ontwikkeling van de stadslandbouw, vooral in middelgrote tot grote steden. Voorwaarde is wel dat er uit de stadslandbouw inkomen te verwerven is. Dat stellen de respondenten op een online enquête van het stedennetwerk stadslandbouw en DuurzaamDoor naar de op de huidige stand van zaken in de stadslandbouw, de uitdagingen en de aanpak voor deze uitdagingen.

De respondenten zijn op verschillende manieren en in verschillende regio’s en steden bij stadslandbouw betrokken. Een derde van de respondenten heeft meerdere rollen in het werkveld stadslandbouw. Zo blijkt dat veel respondenten die vanuit hun werk betrokken zijn bij stadslandbouw ook als burger een bijdrage leveren. Respondenten zijn bijna allemaal actief binnen een stad/regio of zijn landelijk bezig met stadslandbouw.

Respondenten zijn positiever over de toekomst van stadslandbouw dan over de huidige stand van zaken. Ze geven de toekomst van stadslandbouw gemiddeld een 7,6, terwijl de huidige stadslandbouw niet meer dan een 5,2 scoort. Slechts 18% geeft een onvoldoende, 57% geeft een 8 of hoger. Veel respondenten geven aan dat ze de ontwikkeling van stadslandbouw om zich heen zien gebeuren. De respondenten verwachten vooral een ontwikkeling van stadslandbouw in middelgrote tot grote steden. Ze geven wel aan dat een voorwaarde is dat er inkomen te verwerven is uit de stadslandbouw.

Om de stadsbouw verder te kunnen ontwikkelen zijn vooral minder regels en meer ruimte nodig. Ook heeft de stadslandbouw boegbeelden/voortrekkers nodig om het bij een breder publiek bekend te maken. De overheid moet verbindende rol spelen en kaders stellen, ondernemers en burgers moeten actie ondernemen

Zie voor meer informatie de factsheet Perspectief op stadslandbouw op de site van het Stedennetwerk Stadslandbouw.

bron: Stedennetwerk Stadslandbouw, 17/10/14

9956581_orig

Een Open Brief van het Fair.Coop Team

vertaald door Bram Crevits

We willen je laten kennismaken met Fair.Coop, The Earth Cooperative voor een eerlijke economie.

Fair.Coop ishet meest recente project van Enric Duran, medestichter van de Cooperativa Integral Catalana. Eén van de belangrijkste doelstellingen van Fair.Coop is om te bouwen aan een nieuw globaal economisch systeem gebaseerd op coöperatie, ethiek, solidariteit en rechtvaardigheid in onze economische verhoudingen.

“Het is onze bedoeling om de transitie te maken naar een nieuwe wereld door economische en sociale ongelijkheid zoveel mogelijk te reduceren, en tegelijk bij te dragen tot een nieuwe globale rijkdom, voor iedereen toegankelijk als commons.”

Fair.Coop steunt op zelf-organisatie via het internet en blijft buiten de controle van natiestaten of overheden. Het combineert de aanbevelingen van de P2P Foundation rond open coöperativisme dat op commons gericht is, met een cryptomunt als transactiemiddel en geldreserve – Faircoin – zonder de beperkingen die eigen zijn aan Bitcoin. Faircon wordt verhandeld op de geldmarkten zoals elke andere cryptomunt of reguliere valuta. We willen een nieuw, gedecentraliseerd economisch systeem creëren: een metasysteem dat op een gedistribueerde manier onafhankelijke systemen ondersteunt, input geeft en verbindt. De handel in cryptomunten op de geldmarkten is de voorbije twee jaar snel toegenomen. Met het concept van Global South kunnen gemeenschappen zich wereldwijd profileren en elkaar ondersteunen. Het is tijd voor het waarmaken van een echt vernetwerkt mondiaal burgerschap. Het is tijd om de verandering waar te maken die van bovenaf niet wordt bereikt: een eerlijk economisch systeem.

Of korter gezegd, zoals we bij Fair.Coop zeggen, het punt is om de wisselmarkt te hacken door het inbrengen van het coöperatie-virus als middel voor wereldwijde economische rechtvaardigheid.

Het plan van Fair.Coop is om samen een beweging te maken en een wereld te bouwen gebaseerd op de volgende principes:

• Herverdeling en economische uitwisseling tussen gelijken
• Open politieke participatie
• Decentralisatie als de organisatiemodel
• Productie van commons
• Delen en verspreiden van open kennis

Fair.Coop heeft een systeem ontwikkeld om deze doelen te bereiken, met daarin noodzakelijke elementen om te bouwen aan een nieuwe economie. Eén daarvan is Faircoin, zoals hierboven reeds vermeld. Maar ook Faircredit, een wereldwijd onderling kredietsysteem als middel om goederen en diensten uit te wisselen, ondersteund door Faircoin. En daarnaast Fairfunds, Fairsavings, Fairmarket, Fairbag en Coopfunding. Alles in detail vind je hier.

Een sleuteldomein voor FairCoop is communicatie en vernetwerking te faciliteren en te ondersteunen tussen alle mogelijke projecten die creëren of produceren onder de Open Source principes.
We willen verbindingen leggen tussen groepen die zich engageren voor het algemeen belang. Vooral ook om te leren samenwerken, meer specifiek rond de immateriële aspecten (kennis, design, context) van dit soort materiële creatie. Daarnaast willen we peer-productie ondersteunen om bij te dragen tot de commons. We doen dit door samenwerking met groepen en gemeenschappen voor wie dit opzet een voordeel kan opleveren, hetzij als middel of grondstof voor hun eigen productie, hetzij voor hun directe consumptie.

We geloven dat het ook voor jou interessant is om je te verbinden met Fair.Coop, aangezien we gemeenschappelijke doelen en idealen hebben op het vlak van coöperatie, solidariteit en open productie. En we nodigen je uit om met ons mee te werken aan een gemeenschappelijk doel: een nieuw mondiaal economisch systeem, gebaseerd op globale rechtvaardigheid. We komen allemaal uit verschillende collectieven en organisaties die alternatieven creëren, maar soms zien we onszelf vastzitten in deze transitie, steeds geconfronteerd met nieuws over een gebrek aan recht in de wereld. Als we willen bouwen aan een alternatief economisch systeem dat rechtvaardig is voor alle mensen, dan moeten we er ons ten eerste van bewust zijn dat we niet alleen staan. Anderen zijn op een andere plaats hetzelfde aan het doen. Het is door dit in te zien dat we ook beseffen dat dit alternatief zich aan het ontwikkelen is, als enige andere uitweg. Bovendien kunnen we leren van elkaar en delen met elkaar, en moeten we geen tijd en middelen verliezen door dezelde problemen op te lossen. Door samen te werken kunnen we meer bereiken dan ooit.

We nodigen je uit om te kijken hoe je kan participeren in dit project, ondermeer hoe je een Fair.Coop lid wordt via het fair.coop sociaal netwerk. Dit sociaal netwerk is Fair.Coop’s belangrijkste participatieforum. Het is een plaats waar we kunnen delen, elkaar kunnen ontmoeten, discussiëren en samen bouwen met alle Fair.Coop gebruikers en leden wereldwijd. Ons netwerk is open voor iedereen en laat toe om deel te nemen in fora, groepen en teams. Als promotoren van Fair.Coop zijn we ervan overtuigd dat dit sociaal netwerk een commons kan worden, zowel door de kwaliteiten van de inhoud als door het ontstaan van projecten gelinkt aan praktijken en concepten zoals open coöperativisme, integrale revolutie, evenwaardige samenwerking, zelf-organisatie, ‘empowerment’, digitale commons, en zoveel meer. Er is immens veel technologie beschikbaar om beter in synergie met de planeet te leven, en er rest ons weinig tijd. Het moment is gekomen om te delen wat we weten en onze beste ideeën in de praktijk te brengen.

Ontdek hier hoe je kan participeren met jouw tijd of met andere bijdragen. Aarzel vooral niet om contact op te nemen als je vragen hebt en ontdek onze gezamenlijke mogelijkheden om een nieuwe en rechtvaardige wereld te creëren.

Fair.Coop: Economie, politiek, kennis, samenwerking, productie; dit alles peer-to-peer, open en coöperatief.

In solidariteit en hoop,

Het Fair.Coop team

VARIATIE BRIEF B – OPEN KENNIS

“Intellectuele eigendom is slecht voor de vooruitgang van de menselijke soort, en bevoordeelt privébelangen. Kennis wordt geprivatiseerd ongeacht het feit dat “toen ik in staat was verder te kijken, was het omdat ik op de schouders van reuzen kon staan.”
[..]
We geloven dat het ook voor jou interessant is om je te verbinden met Fair.Coop, omdat we gemeenschappelijke doelen en idealen hebben op het vlak van coöperatie, open kennis, P2P praktijken en open productie. We nodigen je uit om met ons samen te werken aan een gemeenschappelijk doel: globale economische rechtvaardigheid. Kennis is van nature vrij, en we willen het huidig stelsel doorbreken door het promoten van het gebruik van open Copyleft of Creative Commons licenties of andere mechanismen voor de bescherming van de Commons tegen privé winstbejag, met ondermeer de Peer Production License en andere Commons Based Reciprocity Licenses (of CBRLs). We organiseren ons van onderuit op een directe, gedecentraliseerde manier en halen ons voordeel uit de transparantie die het Internet biedt om een andere politiek weer te geven.

VARIATIE BRIEF C – FAIRTRADE
FairMarket is ontworpen als een virtuele plek met een veelheid aan verkoopsruimtes. FairMarket biedt door coöperatieve leden geproduceerde goederen en diensten aan aan iedereen (ook niet-FairCoop leden), en promoot daarmee FairCoop en stimuleert andere projecten en individuen om deel te worden van de coöperatieve.

media_xl_1010228

Deeleconomie: ook zorgsector gaan diensten delen

Overgenomen uit Zorginstellingen, platform voor managers in de gezondheids- en ouderenzorg

Ziekenhuis Rijnstate gaat als eerste ziekenhuis materiaal en diensten delen met andere organisaties, meldt Rijnstate. Het ziekenhuis hoopt zo onbenutte capaciteit, de overvloed, in te zetten voor anderen.
Al een tijd delen over de hele wereld mensen en organisaties hun materialen en diensten met elkaar om deze overvloed efficiënt in te zetten. Nu Rijnstate zich als eerste ziekenhuis zijn diensten te huur aanbiedt, start de deeleconomie ook in de zorgsector.

Deeleconomie: huren en verhuren

Rijnstate Ziekenhuis participeert in het business-to-business marktplaats FLOOW2. Organisaties kunnen hier hun ‘overdaad’ aan diensten en materiaal onderling (ver)huren of (ver)kopen.

Niet alleen apparatuur, maar ook faciliteiten en specifieke kennis en kunde zet Rijnstate te huur. Zo kunnen andere organisaties op FLOOW2 een rits kantoorstoelen, een aantal bedden, parkeerplekken in het weekend, speciale deskundigheid over hygiëne en infectiepreventie huren. Maar ook sportfaciliteiten, maaltijdkarren en een simulatiecentrum.

Kosten besparen

Waarom? Het ziekenhuis wil kosten besparen en onbenutte capaciteit efficiënt inzetten. In de toekomst hoopt ze ook andermans kennis en diensten in te huren om euro’s te winnen. “Door in de zorg onderling te delen, zetten we onze capaciteit zo efficiënt mogelijk in”, reageert Royan van Velze, manager Inkoop van Rijnstate. “We hebben hier bijvoorbeeld een PET CT-scan, een duur apparaat dat niet ieder ziekenhuis heeft. Het kan interessant zijn voor andere ziekenhuizen hier gebruik van te maken. Op deze manier delen we de kosten en aan we verantwoordelijk om met beperkte zorgbudgetten.

GROTE ACTIE VOOR STICHTING JARIGE JOB

uit De Peperbus
(16 oktober 2014)

Deze dag wordt aandacht besteed aan Stichting Jarige Job De open dagen maken deel uit van de FEESTENBANK waar mensen die nooit naar een feest kunnen gaan GRATIS naar toe kunnen.Stichting NICE MOVE een stichting die actief is op het gebied van maatschappelijk werk, werk en inkomen en reintegraties houd op verschillende data en plaatsen informatiedagen. Er worden informatiedagen gehouden over participatie, werk en inkomen, opleidingen. Deze dag wordt ook aandacht besteed aan Stichting Jarige Job een stichting die kinderen een verjaardag bezorgd als de ouders dat niet kunnen en aan stichting Make a Wish. Een deel van de tickets inkomsten gaan naar deze twee stichtingen.

Stichting NICE MOVE een stichting die actief is op het gebied van maatschappelijk werk, werk en inkomen en reintegraties houd op verschillende data en plaatsen informatiedagen. Er worden informatiedagen gehouden over participatie, werk en inkomen, opleidingen.

Deze dag wordt ook aandacht besteed aan Stichting Jarige Job een stichting die kinderen een verjaardag bezorgd als de ouders dat niet kunnen en aan stichting Make a Wish. Een deel van de tickets inkomsten gaan naar deze twee stichtingen.

Er zijn lezingen over Budgetcoaching en schuldhulpverlening van Chris Ferdinandus budgetcoach en mr drs GM van Duin over maatschappij en economie.

Henry Wentink van My Wheels deelauto zal een lezing geven over deeleconomie en zijn op te starten deeleconomie centrum. Medewerkers van CMN ruil en betaalsysteem zullen informatie geven over de rol van de banken en het alternatief voor de bank. Ook zullen contactpersonen van de Basisinkomen partij een nieuwe serieuze partij informatie geven over de doelstellingen van hun partij. Sta op en Schitter in jouw identiteit”. is een presentatie van R. Kok

Voorts houdt Lucas Slager van Lothlorien een lezing over zekerheden en coach je zelf. U kunt deelnemen aan een workshop budgetspel en aan het soep en broodjesconcert van Harry Loco woodstock performer a tribute to Bob Dylan. Om 16.00 uur vind een optreden plaats van Cabaretier Roel Verburg. Om 19.30 uur een concert van Harry Loco .

24 OKTOBER ZWOLLE DOMINICANEN KLOOSTER ASSENDORPSTRAAT

30 OKTOBER ASSEN WIJKGEBOUW MARKEHUUS SCHARMBARG

14 NOVEMBER WIJKGEBOUW DE ENK ENKSTRAAT ZWOLLE

21 NOVEMBER HET HEERENHUIS GRONINGEN SPILSLUIZEN

18 en 19 DECEMBER PARTYC HET DAK LEERDAM

16 JANUARI 2015 KERK BOOTHSTRAAT 7 UTRECHT

23 JANUARI 2015 CAFE DE POTTER SCHAIJK NRD BRABANT

30 JANUARI WIJKCENTRUM DE STOLP DEN BOSCH

27 en 28 FEBRUARI HET VEERHUIS NIEUWEGEIN

20 TOT EN MET 27 JUNI 2015 NETL PARK KRAGGENBURG

de-deeleconomie-wordt-een-deelmaatschappij

‘De deeleconomie wordt een deelmaatschappij’

Fragmenten uit een artikel, gepubliceerd op17 oktober op Nu.nl

(…)

Intussen is Amsterdam wel de eerste stad ter wereld die Airbnb gelegaliseerd heeft. De verhuurder is daarbij wel aan regels gebonden. Iedereen mag zijn huis verhuren, zolang dat maar maximaal twee maanden per jaar gebeurt en er toestemming is van de huiseigenaar of de Vereniging van Eigenaren.

Tegenstanders wijzen op oneerlijke concurrentie: particulieren die via platforms als Airbnb hun woning als vakantieverblijf aanbieden, hebben met veel minder regeltjes en kosten te maken dan hotels.

Dat geldt ook voor UberPop, dat Amsterdam sinds afgelopen zomer gebruikt als proeftuin, ondanks een verbod op de dienst van de Inspectie Leefomgeving en Transport. Chauffeurs die toch via de app mensen vervoeren, riskeren dan ook een boete en een strafblad.

(…)

De Utrechtse Hoogleraar Innovatie Koen Frenken onderschrijft de mening van Andela. “Uber valt niet onder de definitie van de deeleconomie, waarin sprake is van het delen van onbenutte capaciteit. Iemand vervoert op afroep iemand anders van a naar b, dus het is geen liftdienst, zoals BlaBlaCar.”

Illegaal hotel
Airbnb behoort volgens Frenken dan weer wel tot de deeleconomie, “maar niet als je continu je huis onderverhuurt. Dan run je gewoon een illegaal hotel.”
Er is vaker sprake van een hellend vlak. “Kijk naar Thuisafgehaald.nl. Als je een maaltijd over hebt en die via internet aanbiedt, is dat onbenutte capaciteit. Als je echter twintig maaltijden staat te koken, speel je restaurantje.”
De overheid aarzelt nog met het opleggen van regelgeving. “Kamerleden willen wel graag innovatie”, denkt Frenken, “maar er zitten veel haken en ogen aan regels.”

(…)
Per saldo pakt de deeleconomie positief uit, denkt Frenken. “Autodelen levert mogelijk een grote milieuwinst op, vooral doordat een deel van de autoproductie hierdoor wegvalt. Ook is er een sociaal aspect, mensen ontmoeten eerder vreemden, komen uit een sociaal isolement.”

netwerk peer2peer

Voorwoord Michel Bauwens bij nieuw boek: De circulaire economie

Cyberfilosoof Michel Bauwens schreef een voorwoord bij de kersverse publicatie van De Helling. ‘De circulaire economie: waarom productie, consumptie en groei fundamenteel anders moeten.’

Oorspronkelijk tekst hier(Bureau De Helling, Wetenschappelijk bureau GroenLinks)
Socrates Schouten brengt in deze publicatie een degelijke beschrijving van de materiele, economische en technische voorwaarden die noodzakelijk zijn voor het efficiënt invoeren van een circulaire economie, en biedt daarbij een zeer nuttige nieuwe leidraad voor burgers en beleidsmakers die begaan zijn met de duurzaamheid van ons economisch stelsel en samenleving.

Toch moeten we ons ook de fundamentele vraag stellen: kan dat wel binnen de huidige maatschappelijke parameters van onze politieke economie ? Met andere woorden: is het mogelijk om een duurzame, circulaire economie te creëren in een systeem dat fundamenteel gericht is op economische groei en de accumulatie van winstgericht privé-kapitaal? Moeten we niet ook gaan kijken naar de mogelijkheden om de basislogica van het productiesysteem zelf te veranderen?

Peer productie, waarbij open contributies van betaalde en onbetaalde burgers een gedeeld gemeengoed creëren van kennis, code en design, lijkt een interessante manier om de circulaire economie te bekijken vanuit een ander, meer systeem-veranderend perspectief, en niet louter als een serie technische voorstellen. De post-kapitalistische logica van peer productie is gebaseerd op contributies in plaats van Arbeid. Het creëert producten die buiten de markt vallen, omdat ze door velen tegelijk gebruikt kunnen worden (in economische termen: het zijn niet-rivale producten).

Eerst en vooral is de logica van innovatie fundamenteel anders in peer productie. Marktgerichte innovatie kan alleen marktgerichte diensten en producten ontwikkelen waarbij slijtage en wegwerp gepland is. Artificiële schaarste wordt ingebouwd in het systeem. Die motivatie ontbreekt helemaal bij open design en onderzoeksgemeenschappen die werken met open licenties. Design van zulke producten en diensten is haast automatisch ingesteld op duurzaamheid, modulaire en plaatselijke productie, recycling en biologische afbreekbaarheid. Dit gebeurt ‘systemisch’, zonder dat hier noodzakelijk ecologisch bewustzijn mee gepaard gaat. De open gemeenschappen missen soms nog wel de kennis die open productieprocessen kan verrijken met de technische interventies voor de circulaire economie, zoals cradle to cradle design. De combinatie van het intrinsiek duurzaam design proces en ecologisch bewustzijn zou de groene impact van peer productie nog veel groter kunnen maken.

Ten tweede leidt peer productie tot een geheel andere relatie met vraag en aanbod. Traditionele kapitalistische productie is gericht op het creëren van kunstmatige noden via marketing en reclame. Daarmee ontstaat een economie gestuurd door het aanbod dat aan de man gebracht moet worden. Peer productie kan daarentegen de nieuwe logica hanteren van ‘wat licht is, is globaal, wat zwaar is, is lokaal’. De technische en wetenschappelijke samenwerking gebeurt wereldwijd en wordt ook mondiaal gedeeld, terwijl de productiemethoden gebruik maken van nieuwe machines die gedistribueerde lokale productie mogelijk maken (zoals 3D printers). Productie in lokale microfabrieken, via gedeelde gedownloade designs, laat toe om een vraag-gerichte economie op te bouwen. Daarnaast vermindert lokale productie het aandeel van energie en materie dat naar transport gaat drastisch.

Peer productie, tot nu toe gebaseerd op de mutualisering van kennis, kan ook bijdragen aan de mutualisering van fysieke infrastructuur. De open en ge-netwerkte productie van goederen en diensten op lokaal vlak, kan immers gedaan worden voor toepassingen in de deeleconomie in plaats van voor individueel eigendom.

Dat is het kern-argument dat ik zou willen maken: peer productie biedt systemische voordelen voor het ontwikkelen van een nieuw soort productie, gebaseerd op gedeelde kennis, die nog veel meer voordelen biedt wanneer het gekoppeld kan worden aan ecologisch bewustzijn en aan de technische en wetenschappelijke kennis die wordt ontwikkelt rond duurzaamheid, de deeleconomie, en de circulaire economie.

Uiteraard gaat het hier om een ‘politieke’ economie, en is netwerkinfrastructuur alleen niet voldoende om dit technisch te verwezenlijken. Design is immers een techno-sociaal proces waarbij technologie nooit waardenvrij of neutraal is. Technologie vertegenwoordigt in zijn architectuur zelf, politiek-sociale waardepatronen en materiele belangen. Dat blijkt ook uit onderstaande figuur die vier mogelijke techno-sociale configuraties expliciteert:

(zie illustratie boven)

In het netarchische model is de gebruikerskant ‘peer to peer’, maar al de rest is gecentraliseerd, hiërarchisch en onder de controle en eigendom van private eigenaars. In het gedistribueerde kapitalistische model, wordt centralisatie vermeden maar blijft de hoofdmotivatie winstgericht.

Interessanter voor de realisering van het volle potentieel van de deeleconomie zijn dus de twee modellen aan de rechterkant. In het model van de lokale veerkracht wordt peer to peer technologie gebruikt om de logistieke en andere facetten van productie te richten op het lokale voordeel; terwijl in het scenario van de global commons ook naar de mondiale waarde-ketens wordt gekeken.

Ik ben het dus zeer met Socrates Schouten eens dat de realisatie van technische en politieke voorstellen voor een circulaire economie gezien moeten worden als een interventie die ook een fundamentele verandering van de politieke economie vereist. Naar mijn mening is de ontwikkeling van modellen die gebaseerd zijn op de logica van de peer productie daarbij van wezenlijk belang.

Schermafbeelding 2014-10-13 om 19.29.13_0

Nieuwe publicatie: De circulaire economie – Waarom productie, consumptie en groei fundamenteel anders moeten

originele tekst

Grondstoffen zijn te waardevol om verloren te laten gaan als afval. Steeds meer burgers en bedrijven zijn zich daarvan bewust. Op 14 oktober wordt tijdens de lezing van Michel Bauwens een nieuwe publicatie van De Helling gepresenteerd: ‘De circulaire economie: waarom productie, consumptie en groei fundamenteel anders moeten’ (Socrates Schouten). Deze publicatie wordt op dezelfde dag gepresenteerd als de notitie van Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren over een duurzame deeleconomie.

De circulaire economie geniet groeiende belangstelling van burgers, bedrijven en overheden. Groene ondernemers knopen het uiteinde van de ene keten aan het begin van een andere en ontwikkelen en passant nieuwe verdienmodellen. Ook bestaande bedrijven haken aan. Eindelijk lijkt er een manier gevonden waarop de economie kan blijven groeien en toch duurzaam wordt. De belofte wordt echter niet zomaar ingelost. De meeste aandacht gaat uit naar de economische schaarste van grondstoffen. Dat fenomeen is van een veel lichtere orde dan het werkelijke probleem: de eindige capaciteit van de natuurlijke ecosystemen. Als we een gezonde, houdbare economie willen die de eigen voedingsbodem intact laat, dan moet het economisch systeem flink op de schop. De kloof tussen producent en consument, die na anderhalve eeuw olie-gedreven globalisering flink is gegroeid, zal de komende decennia kleiner moeten. De circulaire economie kan daarbij een uitstekend model zijn. Een verkeerde invulling van de circulaire economie kan echter ook averechts werken. Dit boek analyseert de verschillende aspecten en mogelijkheden van de circulaire economie en stelt een fundamentele, groene invulling voor, met winst voor mens en milieu.

Het boek ‘De circulaire economie’ kan hier besteld worden.

Deze publicatie valt tegelijk met de notitie die Tweede Kamerlid Liesbeth van Tongeren lanceerde over de deeleconomie. Daarin worden tien stappen naar een duurzame deeleconomie gepresenteerd, waarin ze de overheid aanmoedigt de deeleconomie beter te faciliteren.

Schermafbeelding 2014-10-12 om 17.38.13

Publicatiemodel wetenschap moet op de schop

overgenomen van Univers.online, Onafhankelijke website van Tilburg University (gepubliceerd op10/10/2014)

Wetenschappelijke publicaties, gefinancierd met publiek geld, worden weggestopt achter ondoordringbare particuliere betaalmuren. Het publiek heeft geen toegang tot de publicaties, de wetenschap zelf alleen tegen betaling van grote sommen geld. Het is tijd om hiertegen in actie te komen, schrijft historicus Guy Geltner in Trouw.

Universiteiten sluiten contracten met uitgeverijen om toegang te krijgen tot publicaties in wetenschappelijke tijdschriften. Het is vanzelfsprekend. Of toch niet? Het mag gerust vreemd genoemd worden, dat wij (de maatschappij) de wetenschap eerst financieren met publiek geld, om de vrucht van de wetenschap (de publicatie) vervolgens weg te laten stoppen achter particuliere betaalmuren. Sterker geformuleerd: het is een zelfdestructieve samenwerking, aldus Geltner in Trouw.

Vanzelfsprekendheden
Niets vanzelfsprekends aan dus, die contracten. Wel vanzelfsprekend zou moeten zijn dat een professioneel academicus of een lid van de universiteitsbibliotheek toegang heeft tot de laatste wetenschappelijke inzichten. Logisch, toch?

Toch niet. De werkelijkheid is complexer. Wel of geen toegang tot publicaties hangt in de eerste en laatste plaats af van de vraag of de universiteit een bulkcontract heeft getekend met een uitgeverij. Als daar niet jaarlijks flink veel geld voor neergelegd wordt, is het gros van de publicaties niet langer beschikbaar voor gebruik. Omdat de wetenschap natuurlijk niet zonder toegang tot deze publicaties kan, vloeien er dus jaarlijks miljoenen euro’s aan gemeenschapsgeld naar particuliere partijen. Op perverse wijze, zo schrijft Geltner, wordt publiekelijk gefinancierde wetenschap voor woekerprijzen aan het publiek verkocht. Hetzelfde publiek dat het onderzoek in eerste instantie mogelijk maakte.

Zelfdestructieve samenwerking
Soms wordt de betaalmuur verwijderd. Op eigen verzoek, of verplicht gesteld door de uitgever. Daar vraagt de uitgever dan wel een fikse vergoeding voor, schrijft Geltner. Ook kosten bij aankoop van beeldmateriaal, of het inhuren van een externe redacteur, zaken waar de uitgeverij natuurlijk ook bij gebaat is, komen gewoon voor rekening van de auteur. Instituten als het NWO en de Europese Onderzoeksraad zijn zelfs verplicht hun onderzoek gratis aan te bieden. Geld dat bedoeld is voor personeel en onderzoek, gaat zo naar het vrijmaken van tijdschriftartikelen. Kassa voor de uitgeverij.

Volgens Geltner is de uitzondering op deze zelfdestructieve samenwerking de universiteitsuitgeverij. Die zou – in het beste geval – ruimte bieden aan excellerend onderzoek en zou een deel van de opbrengsten terug kunnen laten vloeien naar de wetenschap. Geltner besluit: “Als wetenschappers niet gaan inzien dat hun publiekelijk gefinancierd werk onder voorwendselen door uitgevers wordt doorverkocht aan de belastingbetaler, blijven zij hun eigen geloofwaardigheid en maatschappelijke positie verder ondermijnen. Dan blijft het publiek te veel betalen voor producten die het eigenlijk al gekocht heeft. Het is tijd om samen deze vicieuze cirkel te doorbreken.”

Roerige tijden
De oproep van Geltner komt niet alleen. Universiteiten – zo ook Tilburg University – zijn druk met het zo veel mogelijk vrij digitaal beschikbaar maken van wetenschappelijke kennis. De Tweede Kamer, de VSNU en onze eigen voorzitter van het College van Bestuur Koen Becking, zijn er as we speak druk mee bezig. Volgende week leest u wat er gaande is op Universonline.

Michel Bauwens_0

Lezing: Circulaire economie Met cyberfilosoof Michel Bauwens

Overgenomen van Bureau De Helling, wetenschappelijk bureau van GroenLinks

Hoe ziet de organisatie van een circulaire economie er uit? In samenwerking met Bureau de Helling komt de Belgische cyberfilosoof Michel Bauwens naar Nederland om te spreken over de ecologische en politieke aspecten van co-creatie. Hij zal wereldwijde ontwikkelingen op gebied van de deeleconomie duiden in de context van de circulaire stad. In samenhang hiermee presenteert Bureau de Helling de publicatie van milieuwetenschapper Socrates Schouten, ‘De circulaire economie. Waarom productie, consumptie en groei fundamenteel anders moeten.’

Steden dragen intussen het meeste bij aan klimaatverandering en het verbruik van grondstoffen, maar beschikken ook over het grootste vermogen tot innovatie en verandering, zowel technologisch als sociaal. Bauwens zal uiteenzetten wat bewoners en politici kunnen doen om de hoognodige transitie naar een slimme, sociale stad te versnellen.

Bauwens is filosoof en publicist op gebied van de ‘peer-to-peer’-samenleving. Hij is oprichter van de Foundation for Peer-to-Peer Alternatives (P2P Foundation), een wereldwijd netwerk van wetenschappers en activisten die bezig zijn met de digitale en fysieke commons. Samen met Jean Lievens schreef hij in 2013 De Wereld Redden, met peer-to-peer naar een post-kapitalistische samenleving (uitgeverij Houtekiet).

Lot van Hooijdonk (wethouder in Utrecht, verantwoordelijk voor Verkeer en mobiliteit, Duurzaamheid, Milieu) zal reageren op de voorstellen van Bauwens. Tevens zullen enkele pioniers van circulaire initiatieven een reactie geven, waaronder Erick Wuestman van Re:Able die zich bezig houdt met interieur vanuit de Coöperatie Circulaire Economie. Tijdens de Dutch Design Week (18 – 26 oktober) zet hij een uitgebreid programma neer van lezingen, workshops etc. op dit gebied.