User participatie en de uitbreiding van de culturele industrie
8th December 2008
Hieronder de Nederlandse samenvatting van de dissertatie van Mirko Tobias Schäfer. Wellicht kan hij binnenkort zelf een bijdrage leveren op de Engelse blog.
De computer en het internet ontwikkelden in de afgelopen 20 jaar tot alledaagse media en brachten nieuwe vormen van culturele productie en sociale interactie met zich mee. De introductie van deze media werd begeleid door een populair discours, dat sociale vooruitgang beloofde door technologische ontwikkeling. De computer en vooral het internet werden gepresenteerd als media die niet alleen geografische afstanden konden overbruggen maar ook sociale verschillen. De nieuwe technologieën maakten het inderdaad mogelijk datleken en onprofessionele gebruikers inmiddels kunnen participeren binnen de culturele productie. Tevens werd de amateurcultuur, die al voor het digitale tijdperk een vast onderdeel van de traditionele culturele industrie was, door het internet wereldwijd verspreid. Het fenomeen van een culturele productie buiten de traditionele culturele industrie werd beschreven als participatory culture. Toch lijkt de participatory culture veel meer te beloven dan waargemaakt kan worden.
Dit onderzoek analyseert de participatie van gebruikers in de context van het populair en wetenschappelijk discours, van technologisch design en toe-eigening. Het beweert dat, in plaats van een omdraaiing van de productieomstandigheden ten gunste van de gebruikers, er sprake is van een uitbreiding van de traditionele culturele industrie naar het domein van de gebruikers. Binnen dit domein wordt kennis over techniek ontwikkeld en innovatie bevorderd door de toe-eigening van softwaregebaseerde producten. Verder laat dit onderzoek aan de hand van het voorbeeld van het zogenoemde Web 2.0 zien dat de culturele industrie in staat is om nieuwe businessmodellen te ontwikkelen. In plaats van zelf media content te produceren worden platformen aangeboden, waarop gebruikers media content creëren. Om niet langer een ideologisch gedetermineerd begrip van participatie te hanteren, beschrijft dit onderzoek participatie ten opzichte van het handelingspotentieel en de sociale interactie van de gebruikers.
Explicite en impliciete participatie
Dit onderzoek onderscheidt explicite en impliciete participatie. Terwijl explicite participatie terug te zien is binnen het collectieve proces van de toe-eigening van techniek door teams, user-communities of andere groepen, kan implicite participatie beschouwd worden als de automatisering van gebruikersactiviteiten en als de implementatie daarvan in softwaredesign en nieuwe businessmodellen.
Heterogeen en hybride
De participatie van gebruikers word als heterogeen en hybride gedefinieerd. De heterogeniteit is niet alleen terug te zien in de verschillende sociale contexten waarin gebruikersactiviteiten gesitueerd zijn, in de individuele motivaties en in de verschillende technische vaardigheden, maar ook in de dynamische interactie tussen de commerciële culturele industrie en het domein van gebruikers. Hybride is participatie ten opzichte van socio-technologische ecosystemen, waarbinnen een groot aantal gebruikers en het technisch design samen culturele productie constitueren. Vaak wordt het handelingspotentieel van informatietechnologie onderschat, maar dit is in feite cruciaal voor het functioneren van een webplatform.
De kennis over techniek van de gebruikers en hun vaardigheden om zich design toe te eigenen leidt in de uitbreiding van de culturele industrie naar drievoudige dynamieken zoals confrontatie, implementatie en integratie, die een nieuwe verhandeling van de verhouding tussen producenten en gebruikers beschrijven.
Confrontatie, Implementatie en Integratie
Confrontatie kenmerkt de strategie van de traditionele mediaondernemers om gebruikersactiviteiten door middel van wettelijke rechtsmiddelen en ondersteunende technische systemen te controleren. Implementatie beschrijft de strategie om gebruikersactiviteiten in nieuwe businessmodellen te integreren en met hulp van softwaredesign te sturen. Integratie, daarentegen, demonstreert een transformatie van kennis over techniek naar een sociale praktijk van een technologische cultuur. Gebruikers en ondernemingen ontwikkelen niet alleen samen design, maar onderhandelen ook over de maatschappelijke context waarbinnen deze activiteiten plaatsvinden. Dit zou een model voor een participatiecultuur kunnen zijn, waarmee een maatschappelijk geaccepteerd begrip van techniek en het gebruik daarvan binnen debatten en democratische beslissingsprocessen gedefinieerd zou kunnen worden.
Posted in P2P theorie, co-creatie, innovatie, web 2.0 | No Comments »

