De volgende bijdrage komt van Vasilis Kostakis. Hij draagt bij op de Griekse P2P blog. Omdat hij in Nederland studeert, heeft hij deze ook in het Nederlands opgesteld.

De peer productie en ‘peer property’ komen door de hiaten van de markteconomie tevoorschijn, metaforisch beschreven door lava die progressief de oude grond behandelt en tot nieuwe leidt. Marx had toen een passage in socialisme en, wanneer de productie genoeg is, tot de conclusie kwam dat communisme deze nieuwe grond zou zijn. Niemand voorspelde de ontdekking van een nieuwe vorm van communisme, namelijk ‘commonisme’ dat reeds bestaat in de immateriële sector van productie.

Oscar Wilde zei “vooruitgang is de realisatie van een utopie” en bewegingen zoals dat van Wikipedia bewijzen dat niets niet onwaarschijnlijk is, of utopisch, wanneer collectieve wijsheid en verwezenlijking (en creatie) op democratische processen en praktijken gebaseerd is.

De P2P beweging omvat een nieuwe vorm van sociale samenwerking en interactie die een katalytische rol hebben in de configuratie van nieuwe structuren in economieën en maatschappijen. De P2P praktijken komen te voorschijn als basis voor een nieuwe autonome en creatieve cultuur. Vanuit het oude dilemma “Socialisme of Wreedheid” dat door heel wat academici en niet academici is onderzocht en beoordeeld zoals door Cornelius Castoriadis en Rosa Luxemburg, is herdefiniëring noodzakelijk. Bauwens schetst daarom in “P2P and Human Evolution” een nieuwe definitie: “P2P of een terugkeer in de wreedheid”. Onze inspanning daarom is om onderzoek doen naar dit dilemma met als hoofddoel de projectie en plaats van peer praktijken aan te tonen, en dat de P2P beweging een beweging is die werkelijk een revolutie is die tot de maatschappij leidt die we werkelijk willen binnen de grenzen van de maatschappij die we voorbij willen streven.

Deepak Chopra writes about the emergence of our global brain as a phenomenon of collective intelligence and the exponential expansion of intelligence. I’ve summarized Chopra’s key points from A CAT-Scan of the Global Brain on my blog.

Sprout: Veel challengers geven de macht aan de klant. De producten en diensten van uitdagers als Hyves, Qurrent, Sellaband, Iens en Boober, komen samen met de gebruiker tot stand.

Echte uitdagers gaan veel verder dan het goed luisteren naar hun klant. Zij maken hun product of dienst samen met de gebruiker. Het is een van de belangrijkste uitgangspunten voor veel sprekers op de Sprout ChallengerDay die 1 november plaatsvindt.

Het bekendste voorbeeld is natuurlijk Hyves. De sociale netwerksite kan niet bestaan zonder zijn 4 miljoen gebruikers die de inhoud van de site grotendeels bepalen. Een vergelijkbaar principe stuurt Wakoopa van Robert Gaal, een sociale netwerksite zich profileren met de software die ze gebruiken. Spanjar en Gaal zijn niet de enige challengers die hiermee te maken hebben. Zo leunt ook restaurantsite en -gids Iens Independent Index op de eetervaringen van 70.000 proevers.

Ook Boober.nl van Guus Drijver geeft de macht aan de gebruiker. Daar lenen mensen zonder tussenkomst van de bank geld aan elkaar. Pim Betist met Sellaband schakelt op zijn beurt de muziekindustrie uit. Bij Sellaband kunnen luisteraars investeerder worden in een band. Misschien wel de meest vergaande propositie is die van Qurrent. Igor Kluin wil dat consumenten zelf, op duurzame wijze, hun energie gaan opwekken. Exit energiebedrijven.

Deze sprekers live zien? Er zijn nog enkele kaarten voor de Sprout ChallengerDay.

Zeer duidelijk artikel van Michel Bauwens over de transitiefase van de overschakeling van ons huidige sociale systeem waarin we ons nu bevinden, origineel op 6minutes.

Eindeloze groei in ons beperkt natuurlijk systeem is onmogelijk. Wij bevinden ons nu in een transitiefase waarin nieuwe peer-productiegemeenschappen zoeken naar ideale samenwerkingsvormen. En die zijn er in het internet, nu al, en ze hebben succes.

In onze vorige bijdrage, over de nieuwe feodaliteit, probeerden we aan te tonen dat ons huidig systeem een fundamenteel probleem heeft gecreëerd, nl. de onmogelijkheid om een systeem van eindeloze groei te vrijwaren in een beperkt natuurlijk systeem. Extensieve groei in de ruimte wordt op termijn onmogelijk, maar tezelfdertijd blijkt dat intensieve groei in de immateriële economie niet geschikt is voor de traditionele marktmechanismen. Ons argument is immers dat de immateriële sfeer, met zijn non-rivale goederen die aan hypermarginale kost kunnen gereproduceerd worden, een sfeer van overvloed creëren die alleen in de marges de marktmechanismen toelaat.

Dat is samengevat het kernprobleem dat op een oplossing wacht, terwijl we ook de ecologische crisis moeten oplossen. Onze voorspelling is dat dit uiteindelijk zou leiden tot een combinatie van open design gemeenschappen, innovatiebedrijven zonder op eigendom gebaseerde licenties, met gedistribueerde fysieke productie op meer lokale schaal.
Het is even duidelijk dat zo’n omschakeling niet naadloos gebeurt. Ieder sociaal systeem probeert vooraleer zijn problemen op te lossen binnen het bestaande kader, om gevestigde belangen niet buiten spel te zetten. Pas in een tweede fase probeert men naar radicalere oplossing te zoeken, die een belangrijke verandering binnen de elite zouden vereisen. De heel radicale systeemverandering, een verandering van de sociale structuur zelf, komt pas wanneer duidelijk wordt dat beide vorige opties zijn uitgeput.

Momenteel zitten we dus in het begin van een transitiefase, waarbij aan de ene kant bestaande instituties ontdekken dat er een grotere vraag naar participatie bestaat vanuit de ‘geconnecteerde consument’, terwijl aan de andere pool nieuwe peer-productiegemeenschappen ontstaan die een ideale samenwerking zoeken met het bestaande institutionele veld. Hoe passen bedrijven zich aan ten opzichte van participatie en peer-productie, en hoe initiëren peer-productiegemeenschappen hun samenwerking met bedrijven? Laten we dit eerst bekijken vanuit het standpunt van de bedrijven, die participatie initiëren en ze proberen in te schakelen in hun eigen waarde process, en daarbij de controle op de samenwerking proberen te behouden. Ons huiswerk hierover werd al gedaan door Xavier Comtesse, in zijn model voor de ‘directe economie’.

Hij stelt een vijf-stappen model voor:

1. Het traditionele model van de ‘passieve’ consumptie.
2. Het self-service model.
3. Het doe-het-zelf model. Ikea is hier het iconisch voorbeeld.
4. Het co-design model. Men laat hier toe dat de consument minimaal het product zelf ‘aanpast’ en configureert. Het online bestellen en configureren van een Dell computer is hier het voorbeeld. De consument definieert zelf zijn noden.
5. Co-creatie: Lego factory laat toe dat prosumenten zelf de design bepalen van een model, die Lego dan voor hun produceert, maar ook verder laat verkopen, waarbij de designers een percent krijgen op die verkoop.

Xavier Comtesse voegt hier, in onze opinie verkeerdelijk, de voorbeelden toe van vrije software en de Wikipedia.
Inderdaad, deze meer radicale voorbeelden van peer-productie moeten bekeken worden vanuit het standpunt van de gemeenschappen die actief aan ‘peer-productie’ doen.

Vandaar, als amendement op de directe economie, ons eigen model vertrekkende van de polariteit van de gemeenschappen, die ook actief de controle op de samenwerkingsverbanden wensen te behouden.

1. Directe peer-productie zonder monetisering. Couchsurfing.com is een netwerk voor de uitwisseling van gastvrijheid, waarbij vrijwilligers gratis verblijf bieden aan reizigers. Geen enkele monetaire transactie komt hierbij te pas. Noteer ook dat Wikipedia moedwillig verzaakt aan miljoenen dollars aan reclame inkomsten.
2. Directe peer-productie van een ‘commons’ (vrij verkrijgbare gemeenschappelijke gebruikswaarde), met aandacht voor een rechtvaardige monetisering. Een voorbeeld hiervan is de Oostenrijkse coöperatieve van vrije softwareprogrammeurs, de OS Alliance.
3. Directie peer-productie van een commons, met een traditionele ecologie van bedrijven die toegevoegde waarde proberen te vermarkten. Voorbeeldig is het Linux-model van vrije software die door een hele reeks bedrijven van toegevoegde waarde wordt voorzien.
4. Een variante van het Linux model: gemeenschappelijke open innovatie, met fysieke productie door privé-bedrijven. Dit is het model, nu reeds toegepast in de wereld van de extreme sport, waarbij amateurs werken aan de voortdurende verbetering van hun instrumenten, en bedrijven de designs uitvoeren. Dit open design model is belangrijk voor de toekomst en wordt reeds beschreven door Eric von Hippel in zijn ‘Democratization of Innovation’.
5. Individueel gestuurd delen van creatieve expressie, via een proprietair uitwisselingsplatform. Gebruikswaarde wordt gedeeld, het platform verkoopt de ‘aandacht’ van de gemeenschap via reclame. Het Web 2.0 model, zoals toegepast door YouTube,Google, etc..
6. Gemeenschappelijk gestuurde productie van goederen voor de markt: het aloude coöperatieve productiemodel met als voorbeeld het succesvolle Mondragon in Spanje.
7. Individueel gestuurde productie van goederen voor de markt, op een gedistribueerde manier, gebruikmakend van platforms voor directe productie en distributie. Dit is het domein van minipreneurs, die hun design kunnen tonen via online platformen, die design fysiek kunnen ‘uitprinten’ via 3Dprinting of ‘fabbing’, en de productie lokaal of internationaal kunnen laten uitvoeren, onder hun persoonlijke controle.

Vandaag is de zaak Marianne Vaatstra heropend. Er wordt een nieuw team van agenten op de zaak gezet, met opzet agenten die niet eerder bij de zaak betrokken waren geweest. De NOS meldt het volgende:

“Een directe aanleiding voor heropening van het onderzoek is er niet, maar in de media duiken soms berichten op dat er zaken over het hoofd zijn gezien. Ook zijn de onderzoekstechnieken nu beter.”

Heel goed daat de zaak heropend is. Wat ik me afvraag, is waarom de hulp van de burgers niet wordt ingeschakeld, zoals de politie Utrecht heeft gedaan. Het Utrechtse initiatief heeft niet voor niets de politie innovatie prijs gewonnen, en heeft inmiddels twee extra cold cases op de site geplaatst. Er zullen vast wel gegronde redenen zijn waarom het principe van ‘Wisdom of Crowds‘ niet wordt ingezet bij deze zaak, maar het is wel opvallend.