I am the media, dat is de titel van de presentatie van Alan Thys van Futurelab op het Marketing3 event, 29 november 2006. Ik dus, en al mijn peers. Een verhaal uit de oude doos, als we dat van een verhaal uit eind november 2006 mogen zeggen, 5 maanden oud dus. Op Marketing3 vertelde Alan Thys over marketing innovatie. Er moet geinnoveerd worden in marketing, omdat traditionele reclame en marketing ‘dood’ is. Zijn insteek is dat marketing best dood mag zijn, maar hij zoekt naar een alternatief. Wat zouden we als merketeers kunnen doen?

Het verhaal begint bij de verandering in communicatie van one-way van merken naar mensen bij broadcasting, naar mensen die zelf bepalen wat en wanneer ze kijken, en mensen gaan nu zelf ook produceren. De middelen zijn er, bijvoorbeeld het Internet en de mobiele telefoon, en we gebruiken de middelen ook. Zo komen er op YouTube 65000 video’s per dag bij, en heeft bijvoorbeeld Orkut 33 miljoen profielen. Mensen gaan zich uitdrukken nu het kan.

Er komen nieuwe sterren bovendrijven. Op Alexa kan gemeten worden wat kijkcijfers zijn. Dit is sterk aan het veranderen van traditionele media naar zelf geproduceerde media. Nog steeds bestaat de top 3 uit BBC, CNN en NYT. Er is een Chinese dame die meer traffic haalt dan de BBC. Een post op haar blog krijgt 1000 tot 4000 commentaren per post. Amateuren beginnen powerhouses te worden. Desperate housewives heeft 22.3 miljoen kijkers, op YouTube is er een video (Evolution of Dance) die door 35.7 miljoen zijn bekeken, terwijl het stukken goedkoper is om te producren. Ook virals zijn consumer generated, met steeds betere kwaliteit. Daarnaast doen veel consumenten het niet voor het geld, maar voor de community.

Mensen zijn dus moeilijker te bereiken door de tradtionele media. Er wordt steeds meer geadverteerd op traditionele media, om de consument te blijven overtuigen. Al 50% van de zendtijd in de US. De consument heeft er genoeg van, en gelooft niet meer wat er gezegd wordt op de reclames. De consument beslist nu zelf hoe de media geproduceerd en geconsumeerd wordt.

Thys constateert dat word of mouth reclame wel vertrouwd wordt door de consument, minder vertrouwen in de media, meer in mensen die je kent (peers), minder in instituten. Mensen geloven wel andere mensen, dus de verhalen van de consument zijn belangrijk. Mensen hebben steeds meer vertrouwen in mensen zoals jezelf, op basis van interesse. Dit neemt Thys als startpunt om de marketing weer levensvatbaar te maken. Hij heeft hiervoor de volgende 4 punten opgesteld:

1. make it something I really care about
2. zorg dat het leuk en geloofwaardig is
3. maak het makkelijk om door te vertellen
4. zorg dat je waarmaakt wat je vertelt

In zijn presentatie geeft hij een aantal voorbeelden om dit in de praktijk toe te passen. Om aan punt 1 te voldoen, moet je ervan van houden of het haten. Anders geef je er namelijk niets om. We gaan naar een emotioneel beslissingsproces.

Mijn conclusie: marketeers proberen ons (de consument) voor te blijven en de consument voor te blijven. Is dat wel mogelijk? Hebben we bedrijven nodig om verhalen te vertellen over de producten die we gebruiken? Kunnen merken onze gesprekken beinvloeden om er zo met onze gelijken over te praten? Dit doet me ook denken aan de post op knowledgecafe over corporate bloggen. Net als bloggen, zijn gesprekken ‘emergent’, het moet ontstaan. Deze gesprekken zijn niet te reguleren.

Bron: Mediaplaza

Op een dag na is het alweer een half jaar geleden dat ik over dit onderwerp iets plaatste op de P2P blog. Het ging over de verregaande regelgeving in Nederland, voornamelijk in de gezondheidszorg, en dat deze regels elkaar flink in de weg zitten. Komende dinsdag 1 mei kan iedereen met een aantal afgevaardigden van het nieuwe kabinet in gesprek.

Een bericht van Thijs Jansen en Alexandrien van der Burgt-Franken:

Zoals u op www.beroepseer hebt kunnen lezen nemen wij het initiatief om deze dit jaar 1 mei om te dopen tot de Dag van de Beroepseer. Wat gaan we doen? Wij hebben vier leden van het kabinet uitgenodigd om de dialoog met u aan te gaan. Daar hebben zij enthousiast op gereageerd. U weet het, dit kabinet wil in de eerste 100 dagen - die nog tot 1 juni duren - in gesprek met de samenleving. Zo wil men zicht krijgen op wat er speelt en zorgen dat het beleid minder ‘van bovenaf wordt opgelegd’. Deze benadering sluit geheel aan bij de doelstellingen van onze stichting.

En zo zullen vanaf 1 mei op deze site door ons gemaakte, persoonlijke videoboodschappen te zien zijn van de bewindslieden die gaan over wat er de komende jaren verbeterd zou moeten worden op de werkvloer. Te zien zullen zijn: minister Klink, staatssecretaris Bussemaker (beiden zorg), minister Plasterk, staatssecretaris van Bijsterveldt (beiden onderwijs). Zij nodigen u uit om hen suggesties te doen.

Op onze site kunt u niet alleen de videoboodschappen bekijken, maar er ook direct op reageren. U kunt tips geven, kritiek leveren en punten geven aan suggesties van anderen. Daarmee geven wij u de unieke kans om te melden wat u nodig heeft om naar eer en geweten te kunnen werken.

Grijp deze kans en nodig zoveel mogelijk collega’s uit om ook hun stem te laten horen. Geef hiermee stem aan uw ervaring op de werkvloer! Uw inbreng wordt vervolgens voorgelegd aan de bewindslieden. Dus kom naar www.beroepseer.nl op 1 mei.

U en uw collega’s hebben tot 1 juni de mogelijkheid om te reageren. Daarna worden alle reacties gebundeld en vervolgens overhandigd aan de bewindslieden.

Voor reacties op de videoboodschappen hoeft u zich niet apart aan te melden. Voor een uitgebreider bezoek aan de site verzoeken wij u zich wél aan te melden. Als dit op problemen stuit vernemen we dat graag van u: info@beroepseer.nl

Hartelijke groet,
Thijs Jansen en Alexandrien van der Burgt-Franken
Stichting BeroepsEer

Zie ook:

• http://blog.p2pfoundation.net/reporting-from-amsterdam/2006/09/17
• http://blog.p2pfoundation.net/frustrated-workers-unite-to-form-a-movement-to-bring-back-pride-and-enjoyment-in-the-workplace/2006/05/02
• http://blog.p2pfoundation.net/there-should-only-be-one-rule-there-are-no-rules/2006/10/26

Iedereen kent ondertussen YouTube, de populairste site om video’s te plaatsen. Alhoewel in sommige landen aan banden gelegd, ben je meestal vrij om te plaatsen en dus aan te bieden wat je wilt. In omroepland ben je niet vrij om te plaatsen wat je wilt, je bent afhankelijk van mensen die jouw werk vooraf beoordelen. Des te leuker is het initiatief van Frans Bromet om afgewezen films in dit geval toch een kans te geven. Frans Bromet en Albert Klein Haneveld constateerden dat veel onafhankelijke programmamakers kant-en-klare films thuis hebben liggen: eeuwig zonde dat niemand die producties ooit te zien krijgt.

Vanaf vandaag tot en met zondag wordt het 1e festival van de afgewezen film georganiseerd in het Betty Asfalt-complex te Amsterdam. Organisator Lucas Westerbeek: ‘Met een zaal vol mensen krijgen die 25 films eindelijk het publiek dat ze verdienen.’ Niet dat er aansluitend een handtekeningenactie volgt om de producties alsnog op de buis te krijgen, één vertoning volstaat. Na afloop van het festijn zijn de films op de festivalsite te bekijken. Daar staat ook bij elke productie wie en waarom geweigerd hebben. Zondagmiddag om 14:30 is er een debat over ‘De afgewezen film’ met onder anderen Hans Maarten van den Brink en Cees van Ede.

Op de site www.deafgewezenfilm.nl kun je zien welke films er vertoond gaan worden. Daarbij staat ook de reden waarom omroepen, subsidie-instellingen of festivals de productie niet wilden hebben. Zo is de film Rachid Ben Ali: Moment in de tijd van Frank Vellenga te zien. Een film over een Marokkaanse schilder, die direct na de moord op Theo van Gogh zijn woede in felle cartoonachtige schilderijen tot uitdrukking bracht. Niemand wilde het uitzenden, omdat ‘de inhoud te gevoelig lag en er geen plaats was in het uitzendschema’.

Wie de theorie van de long tail gelooft, zal dit festival toejuichen. Ik herhaal Anderson: biedt alles aan, en maak alles goed te vinden. Voor alles is immers een markt, hoe klein deze ook is.

Hier een video van de site van de Volkskrant over het festival:

Als luisteraar van Pandora Internet radio, kreeg ik vandaag een e-mail van Tim Westergren. Tim roept op tot het tekenen van een petitie. De overleving van Pandora en alle andere Internet radio stations in de VS is in gevaar wegens een recent besluit door de Raad van het Auteursrecht in Washington, DC. Deze wil de kosten voor het verlenen van vergunningen voor Internetradio zoals Pandora bijna te verdrievoudigen. De nieuwe royaltytarieven zijn niet in verhouden en veel te hoog, meer dan vier keer dan satellietradio betaalt en klassieke radiozenders betaalt deze helemaal niet. Volgens Pandora zal dit het einde zijn van Internet radio.

Niet geheel toevallig ben ik begaan met het lot van Internet radio, en met Last.fm en Pandora in het bijzonder, zij maakten namelijk deel uit van mijn thesis over ‘Customization in the Internet economy’, en helaas kunnen wij als Nederlanders niet deze petitie tekenen. Gelukkig kunnen wij wel advies geven, want onze wiki heeft hier ook aandacht aan gegeven, namelijk P2P radio en ook het artikel over ‘Decentralization of Taste‘. Kan P2P het antwoord zijn op DRM?

De populaire peer to peer diensten op het internet bieden de gebruiker een verbreding van zijn bestaan. Door informatie overdracht van gelijken groeit de kennis van het collectief. Zo veel is duidelijk. Maar hebben deze praktijken ook invloed op het echte leven? Op Wikipedia wordt je wijzer, op Amazon kan je kijken wat ‘gelijken’ van een bepaald product vonden voor dat je het koopt en op Hyves kan je makkelijk communiceren.

Een idee om door dit netwerk van gelijken de leukste plekken van een bepaalde stad op kaart te zetten komt van een fransman in Londen. Walid zag een mogelijkheid om alle kennis over minder bekende barretjes, restaurants en specialisten van zijn vrienden, kennissen en uiteindelijk de rest van de wereld op zijn site TrustedPlaces.com te verzamelen. Zo hoeft men niet toevallig eens in de zoveel tijd een nieuwe leuke plek in de stad te ontdekken, maar kan men, door de goed geïndexeerde databank van Walid elke dag tientallen nieuwe plekken ontdekken.

In theorie klinkt dit erg interessant, maar werkt het ook? Hier voor ben ik (onder andere) een lang weekend naar Londen gereisd. Ik had een mapje gemaakt met print-outs van de hoogst aanbevolen locaties van Londen en liet mij leiden door de resultaten van dit p2p initiatief. Nu heb ik vele jaren in Londen gewoond, dus mag ik mij wel een redelijke kenner noemen. Toch heb ik via deze site een ongelofelijk vernieuwend weekend gehad, met fantastische barretjes, clubs, restaurants en lunch tentjes waar ik nog nooit eerder was geweest, of vaak aan voorbei ben gelopen zonder dat mij opviel wat daar binnen was.

Op het moment van schrijven zijn er 1809 recensies van plekken in Londen alleen, en maar 4 in heel Nederland. Als lezer van dit artikel roep ik u op om uw enkele van uw favoriete plekken in Nederland op de site Trustedplaces.com te zetten. Wie weet ontdekt volgende week via deze site een hele nieuwe kant van de stad in welke u vaak naar de zelfde tenten gaat! Laten wij Nederland op de kaart zetten!

Een al bestaand Nederlandse alternatief is www.iens.nl, maar deze site heeft een stuk minder web 2.0 community-feeling.

Deze bijdrage is eerder verschenen in het tijdschrift Telecommagazine (Array Publications), en is beschikbaar gesteld voor deze blog. Auteur: Jaap van Till.

Heel mooi dat het maandblad Time U (You) als ‘2006 Person of the Year’ heeft uitgeroepen. Immers U bestuurt ‘the Information Age’. De mensen hebben zelf de leiding genomen over de media. Met ‘user-generated content’ zoals in Second Life, blogs en zelfgemaakte filmpjes verstuurd naar YouTube via Internet kunnen individuele amateurs persoonlijk hun uur van faam bereiken op de grote nieuwskanalen. Iets wat vroeger alleen de professionele journalisten en cameraploegen was gegeven. Keten-omkering dus van consumenten naar broadcasters. En eigenlijk zouden Hurly, Karim en Chen, die YouTube twee jaar geleden hebben gestart, die personen van het jaar moeten zijn, maar Time heeft duidelijk ingezien dat wij, het publiek in feite het eigenlijke werk doet via Internet.

Wat volgens mij nog veel fundamenteler is voor het enorme sociaal-economische & politieke effect wat Internet krijgt, is dat de klanten niet alleen ‘upstreamen’ maar ook direct onderling peer-to-peer (P2P) dingen gaan doen en organiseren. Let wel de leden van de online communities doen dit meestal zonder de intermediairs van vroeger nodig te hebben. En het gaat al lang niet meer alleen om het produceren van content of het krijgen van massa-mediale aandacht. Dat is even schrikken voor de media industrie. De schattingen lopen uiteen maar de helft tot twee-derde van het dataverkeer via de netwerken van netwerken die Internet vormen is al P2P dataverkeer.En het video-streaming en uitwisselingsdeel daarvan groeit gestaag. Hoog tijd dus volgens mij om in onze communicatie-sector eens goed te bekijken wat dat P2P gedoe is en wat het aandrijft.

Een belangrijk misverstand is dat P2P alleen het uitwisselen & delen van muziek/film opnames tussen peers (gelijken qua belangstelling) is, oftewel (illegaal) leasen van infobestanden die beschermd zijn met auteursrechten. Dat is al lang niet meer het enige wat mensen onderling scharen (nieuw woord). Telecommunicatie was en is P2P. Wetenschappers hebben nooit anders gedaan dan elkaar waarnemingen en inzichten toesturen. Maar via internet neemt het elkaar deelgenoot maken en long-tail aanbevelen nu een ongekende omvang aan. Bijvoorbeeld de Wikipedia groeit met een verdubbelingstijd in aantal artikelen en deelnemers W( Wikipedia artikelen, mensen) = 9 – 12 maanden. In het Nederlands zijn er nu 250.000 artikelen, in het Duits 500.000 en in het Engels 1,5 miljoen. Waarom doen mensen dit vrijwillig het schrijven van Wikipedia-artikelen of Open Source software voor anderen? Wat worden ze daar nou wijzer van? Direct in geld uitgedrukt niet veel. Om geld, media aandacht en macht (top aandrijvers van het gangbare maatschappelijke paradigma) gaat het blijkbaar niet. Mijn vriend Michel Bauwens, aanjager van de p2pfoundation, geeft in zijn beroemde essay over de P2P beweging als definitie:

“Peer to peer is the emergence, or expansion, of a specific type of relational dynamic. It’s a form of human network-based organisation which rests upon the free participation of equipotent partners, engaged in the production of common resources, without recourse to monetary compensation as key motivating factor, and not organized according to hierarchical methods of command and control.”

Dit plaatst het P2P paradigma in een veel bredere maatschappelijke context dan de media of ICT zelf. Mijn jongste dochter vertelde mij dat ze heel duidelijk een verdeling ziet tussen mensen die a. selfcentered zijn en denken dat ze kennis voor zichzelf moeten houden, en b. mensen die bijna automatisch in teams hun kennis en probleem-oplossendvermogen P2P scharen met anderen. ‘To share or not to share’ dat lijkt het verschil te maken. Ik denk dat het echte fundament waarom mensen scharen gelegen is in nieuwsgierigheid en de satisfactie om problemen te helpen oplossen. Om dat te kunnen doen is het vereist om je te kunnen verplaatsen in de mentale positie van de ander. Om te vragen “wat kan ik voor je doen” zoals in de Graal-legende. Of misschien nog beter: “vertel me wat jij ziet vanuit jouw invalshoek/positie/ervaring”.

Die skills/waarnemingen van velen via het netwerk samenvoegen (in plaats van uit elkaar halen van mechaniekjes) maakt elke deelnemer zelf ook sterker en beter geïnformeerd. Daar is niks softs 70iger jaren aan. Het werkt als open lerend systeem domweg beter. Kennis en kunde zijn niet schaars, hulpbronnen en materialen uit de natuur zijn wel schaars. De P2P beweging poogt het huidige media-industriële sprookje dat het andersom is te ontkrachten en om de civil-society als derde pool naast overheid en markt haar correcte plaats en functie te hergeven. En het doet bits stromen.

Jaap van Till.

Eerder deze week heb ik met een viertal oud studiegenoten een gastcollege van Michel Bauwens mogen bijwonen. Het is inmiddels de derde keer dat ik Michel zijn verhaal heb zien en horen vertellen, elke keer weer interessant.

De hoofdpunten uit het college:

• Introductie P2P;
• Complexiteit en hiërarchie;
• Web 2.0 en P2P;
• P2P processen;
• P2P en de markt;
• P2P en politiek;

Michel vertelde over de karakteristieken van peer-to-peer, en waarom peer-to-peer zo levensvatbaar is. Peer-to-peer is een relationele dynamiek, aanwezig in gedistribueerde netwerken. Steeds meer vertrouwen ‘peers’ op gelijkwaardige peers. Over het woord peer werd nog een goede vraag gesteld, wat is een goede vertaling van dit woord? Michel moest het antwoord schuldig blijven, het woord ‘gelijke’ komt nog het meest in de buurt maar dekte toch niet geheel de lading.

De geschiedenis laat zien dat relaties tussen peers steeds complexer worden. Waar vroeger iedereen ondergeschikt was aan een leider, zijn relaties gaandeweg verder geëvolueerd. Via vroege beschavingen, de industriële revolutie, is er nu sprake van een ‘networked’ samenleving. Deze samenleving wordt mogelijk gemaakt door technische middelen als het Internet. Michel illustreerde nog een evolutie van hiërarchie: in het pre-moderne tijdperk gold ‘make die, and let live’, tot een reputatie samenleving in het P2P tijdperk.

Het Internet evolueert ook steeds meer, nu spreekt men van ‘Web 2.0’, het Internet is een interactieve plaats geworden waar iedereen als gelijke kan participeren en produceren. De bekendste en succesvolste voorbeelden zijn Wikipedia en Linux. Web 2.0 maakt het principe ‘wisdom of crowds’ mogelijk. Daarnaast baseren Web 2.0 business modellen zich op de ‘attention economy’ (economie van de aandacht), wat de aandacht van mensen als een schaarste beschouwd door de snelle groei van informatie.

Uiteraard kan het verhaal van de drie sociale P2P processen niet ontbreken. Peer productie, peer governance en peer property, zie ook de introducerende post. De karakteristieken van peer productie zijn gelijkwaardigheid, ‘anti-creditialism’ en zelf selectie. Iedereen kan meewerken aan een project zonder a priori beoordeeld te worden op de bijdrage, maar waarin met op basis van zelf selectie kan bijdragen. Ook kunnen de peers weten wat de doelstellingen van een project zijn, en kunnen tegelijkertijd weten wat andere peers aan het doen zijn. Peer governance kan gezien worden als een gedistribueerde manier van controleren, en peer property als een common eigendom. Onderstaande tabel geeft dit goed weer, concluderend kan P2P gezien worden als een derde manier van produceren, controleren en eigendom.

P2P kan niet gezien worden als een vervanging van de huidige markt economie. P2P is sterk afhankelijk van de markt, maar tegelijkertijd is de markt ook afhankelijk van peer productie en sociale innovatie. Een goed voorbeeld is Linux en IBM, want IBM investeert sterk in de ontwikkeling van Linux. Zie ook onthecommons.org. De kern van de deze peer-to-peer processen is dat doelen en eigendom gelijk zijn, wat is gebaseerd op lidmaatschap en bijdragen.

Het laatste thema van het college was politiek. Als voorbeeld werden de dilemma’s van ‘Web 2.0’ gebruikt: Wie is eigenaar van het platform? Is de infrastructuur gratis? Is het mogelijk om te delen? Wie is eigenaar van de content? Wat wordt er gedaan met inkomsten? Het laatste dilemma werd geïllustreerd met de inkomsten die door het gebruik van Firefox worden gegenereerd, want het uitbetalen aan mensen die bijdragen ondermijnt het P2P en commons principe. Een ander politiek vraagstuk is wat er gedaan moet worden met bestaande politieke modellen als copyrights. Moet je deze gewoon negeren, moet je alternatieve manieren gebruiken als Crerative Commons of GPL, of moet je de bestaande wetgeving aanpassen?

Het college was voor mij en de mensen die ik heb gesproken opnieuw erg inspirerend, en ik hoop ook voor alle anderen. Iedereen die geïnteresseerd is geraakt, is dan ook van harte welkom om bij te dragen aan deze blog of de wiki.

Geïnspireerd door James’ posting op de Engelse P2P blog, hier nogmaals in het Nederlands een verhaal over de eerste open-source auto ter wereld. Het is een initiatief van c,mm,n (lees: common). C,mm,n is naar eigen zeggen het begin naar duurzame mobiliteit voor onze kinderen.

Missie van c,mm,n: “Wij willen mensen mogelijkheden en kennis bieden om ze meer controle te geven over hun mobiliteit. Dit doen we door een community te creeëren waarin mensen hub kwaliteiten kunnen ontwikkelen, gebruiken en delen.”

Op 27 maart, de eerste dag van de AutoRAI 2007, lanceerden Stichting Natuur en Milieu en de technische universiteiten van Delft, Eindhoven en Twente een prikkelende visie op mobiliteit. Op het paviljoen ‘Auto in de Toekomst’ presenteerden zij het mobiliteitsconcept c,mm,n. Dit concept is het antwoord van de studenten van de universiteiten op de uitdaging van Natuur en Milieu om een aantrekkelijke, duurzame en toekomstgerichte auto te ontwerpen en te presenteren op de AutoRAI. Met het project willen de organisaties de markt voor duurzame automobiliteit in beweging krijgen. De presentatie vormt een mijlpaal in de intensieve samenwerking van de initiatiefnemers en een imposante lijst partners. (bron: c,mm,n)

Een mooi streven, een nog mooiere filosofie. Het project is sterk ondersteund door de overheid. Maar de commons gedachte die net als de P2P filosofie aandringt op een veranderende maatschappij en een dominante economie van peer-productie. Heeft zo’n dominante economie de steun van de staat nodig? Staat dat niet haaks op de P2P gedachte? Wel peer productie maar geen peer governance en peer property? Of kan de huidige politiek en huidige markt echte sociale peer-productie een boost geven als derde vorm van produceren? Of is het produceren van auto’s te weinig immaterieel en gaat het P2P principe alleen op voor het designen van auto’s?

Mede mogelijk gemaakt door Shambles

Listen Now:

 Standard Podcast: Play Now | Play in Popup | Download

Deze maand is het een jaar geleden sinds ik Michel Bauwens heb mogen horen spreken. Het was op de Universiteit van Amsterdam. Binnenkort (10 april, zie Knowledgecafe) kunnen we Michel weer horen spreken. Het verhaal van vorig jaar is mooi onder woorden gebracht door Martin Kloos, een oud-studiegenoot. Als voorproefje op 10 april hier nog eens zijn verslag van toen.

Introductie en Definitie

P2P wordt door Bauwens gedefinieerd als een bijzondere vorm van relationele dynamiek. Meer specifiek: “P2P is relationele dynamiek aan het werk in gedistribueerde netwerken. Het is een vorm van menselijke, op netwerk-gebaseerde organisatie welke is gebaseerd op de vrijwillige participatie van equipotente partners, betrokken in de productie van gemeenschappelijke resources, zonder de toevlucht tot monetaire compensatie als kern motiverende factor, en niet georganiseerd volgens hierarchische methoden van bevel en control” (Bauwens, 2005).

Het fenomeen van P2P zien we op grote schaal aan het werk in de Open Source Community, waar duizenden enthousiaste mensen werken aan de ontwikkeling van een alternatief besturingssysteem of Webbrowser. We zien het in massale trajecten van kennisuitwisseling en collectief leren op het Internet (Blogs, Wikipedia) en, zoals Bauwens beargumenteerd, we zien het langzaam maar zeker doordringen binnen organisaties en politiek.

Bauwens benadrukte expliciet het belang van de term gedistribueerd, omdat dit vaak wordt verward met gedecentraliseerd. Een voorbeeld moet het verschil duidelijk maken: Het netwerk van lijnvluchten in de luchtvaartindustrie in Amerika is een voorbeeld van een gedecentraliseerd netwerk. Wil je een vlucht maken van stad A naar stad B, dan kan dat niet altijd rechtstreeks. Vaak zul je een tussenstop moeten maken in stad C. Een gedistribueerd netwerk heeft dat nadeel niet. Tussen alle punten in het netwerk bestaat een rechtstreekse verbinding. De vlucht van punt A naar punt B is in dit geval dus wel mogelijk.

Drie processen

Bauwens beargumenteert dat er centraal drie processen zijn in Peer2Peer:

• Peer production: wat betekent dat peers vrijwillig samenkomen om gezamenlijk iets te produceren. Dit kan zowel technologie zijn (denk aan de voorbeelden van open source) maar ook kennis (wikipedia). Belangrijk hierin is de vrijwiliige participatie, het ontbreken van een hierarchie. Kanttekening valt hierbij te maken dat peer production zich in het bijzonder goed leent voor information goods, omdat de marginale kosten (de kosten om één extra item te produceren) nagenoeg 0 zijn.
• Peer governance: Peer governance is gericht op de manier waarop netwerken gemanaged worden. De tendens hier is voornamelijk gericht op minder hierarchie, meer inclusief en meer participatie.
• Peer property: Het derde proces is gericht op het eigendom. Over eigendom wordt radicaal anders gedacht dan in traditionele organizaties. Waar in traditionele organizaties het delen van kennis vaak niet wordt gestimuleerd en een actie moet worden ondernomen om delen mogelijk te maken, is het in P2P juist het geval dat een actie moet worden ondernemen om niet te delen. Met andere woorden: standaard wordt alles gedeeld. Eigendom is vaak geen issue, omdat items gezamenlijk worden gecreerd. Hergebruik is toegestaan, mits op de juist wijze gerefereerd. De creative Commons licentie speelt hierin een belangrijke rol.

4 manieren van Interactie

In zijn betoog maakt Bauwens zich sterk voor het beschouwen van P2P als een vorm van communal shareholding in plaats van het te beschouwen van P2P als een vorm van een gift economy, zoals veel auteurs doen. Het verschil zit hem in het feit dat in een gift economy, iemand iets geeft, maar daar ook iets van soortgelijke voor terug verlangt. In een situatie van community shareholding, geeft iedereen alles wat hij kan geven en neemt wat hij nodig heeft. Dit is mogelijk, omdat het in het geval van P2P vaak draait om non-rival goods. In zijn betoog noemt Bauwens tevens authority ranking en market pricing als de overige vorm van interactie. Authority ranking is gebaseerd op het principe van autoriteit: je doet iets voor iemand als deze hoger in aanzien staat. Market pricing is kort beschouwd het traditionele principe van prijs, vraag en antwoord.

Tegelijkertijd noemt Bauwens enkele tekortkomingen van de huidige markt, die in het systeem van P2P niet zouden bestaan. In de eerste plaats worden rival goods behandeld alsof ze non-rival goods zijn, waarbij de marginale kosten dus nul zijn. Een duidelijk beeld van dit punt heb ik niet kunnen krijgen, maar het betekent volgens Bauwens in ieder geval een overspannen markt. Daarnaast wordt bewust kunstmatige schaarste gecreerd om de prijs van producten op te krikken. Een voorbeeld dat hij noemde is dat in Afrika duizenden mensen sterven aan aids, omdat eigendomsrechten het mogelijk maken medicijnen te verkopen ver boven de kostprijs. In het beeld van P2P zijn eigendomsrechten natuurlijk uit den boze. In de traditionele wereld, hoewel, noodzakelijk…

Karakteristieken van Peer2Peer

Ik heb er hier en daar al kort over gesproken, maar P2P kan als volgt worden gekarakteriseerd:

• Er heerst een vrijwillige hierarchie en leiderschap ontstaat vanuit de historie. Met andere woorden: pioniers op het gebied komen vanzelf boven drijven en zullen een voortrekkersrol vervullen.
• Gebaseerd op competenties van mensen. Je participeert in datgene wat jouw aanspreekt en waar jij iets kan bijdragen. Je kan dus heel gericht jouw competenties ten behoeve van het P2P project inzetten. Je kwaliteiten worden dus ten volste benut.
• Leiderschap is gedistribueerd en flexibel. De juiste mensen trekken de kar op het juiste moment. Dit leiderschap kan ook nog eens verspreid zijn over mensen of continenten.
• Alles wordt gedeeld, behalve als je niet wilt delen
• Deelname is vrijwillig en niet aan eisen gebonden (in het engels: anti-credentialism). Dit impliceert dat iedereen kan participeren.

Redenen voor Peer2Peer

Bauwens beschreef verschillende redenenen waarom P2P succesvol is en zou kunnen worden als nieuwe maatschappelijke vorm. In de eerste plaats stimuleert het de verspreiding van intellect, de verspreiding van vervaardiging en de verspreiding kapitaal (voorbeeld van P2P als bank: http://www.prosper.com/). Het vermindert de kosten van infrastructuren en het bevordert de innovatie, omdat iedereen zijn competenties kan inzetten en vrijwillig participeert.

Toekomst Visie

Tja, en hier kwam Bauwens toch een beetje in problemen. Hoewel een prachtig verhaal tot op heden (voor alle genoemde punten is wat te zeggen, maar is tegelijkertijd ook wat tegen in te brengen) moest hij zich toch het antwoord schuldig blijven hoe een dergelijke maatschappij zich staande zou houden, uitgaande van het principe van communal shareholding. Eerst werd het concept gepresenteerd als vervanger van de huidige materialistische maatschappij. Op dit punt echter, schetste Bauwens een beeld waarin beide maatschappij in harmonie met elkaar opereren. De P2P maatschappij vormt daarin een uitlaatklep om de materialistische maatschappij te ontvluchten. De laatste dient slechts om in je levensonderhoud te voorzien. We zien nu al dat bedrijven afhankelijk zijn van de P2P community en dit zal in de toekomst alleen maar toenemen. Bauwens’ visie is dat P2P uiteindelijk de dominante (of overheersende) maatschappij wordt (zie afbeelding).

Relatie met Social Software

P2P op deze manier beschouwd is mijns inziens nauw verwant met Social Software. Ik denk zelf dat de karakteristieken die aan P2P ten grondslag liggen, zoals vrijwillige participatie, het ontbreken van hierarchie, vrijwillige, op ervaring gebaseerd leiderschap, het openlijk delen van informatie de karaktistieken zijn die social software tot een succes maken. Kenmerkend in P2P zijn gedistribueerde netwerken, welke mijns inziens in social software ook worden gecreërd. Op eenvoudige wijze wordt informatie met informatie, informatie met gebruikers en gebruikers met gebruikers gekoppeld en alles is, mits in het netwerk opgenomen en de directe route bekend is, direct te benaderen. Hierdoor ontstaan sociale netwerken die passen binnen de definitie van P2P.

Beschouwen we peer production in het licht van social software, dan kunnen we eveneens stellen dat op zowel blogs, wikis en social bookmarking diensten gezamenlijk wordt gewerkt om iets te creëren. Op een wiki is dat nog het meest duidelijk. Daar is een concreet eindresultaat, in de vorm van een wiki pagina zichtbaar. Op een blog wordt gezamenlijk iets gecreërd door posting en commenting. Hierdoor ontstaat discussie, of in termen van Wenger (1998) onderhandeling over betekenis, waaruit nieuwe betekenis wordt gecreërd. In een comment op de weblog van Tim Hoogenboom schreef ik al dat ik ditzelfde proces zie in Social bookmarking diensten. Voornamelijk wanneer deze diensten in een groep worden ingezet (de context waarbinnen ik opereer in mijn thesis), denk ik dat door het delen van links, tags en daarbij geplaatste meningen, betekenis kan worden gecreërd. Peer governance in termen van social software is vergelijkbaar met P2P, daar er mijns inziens in social software geen sprake is van een hierarchie. Het netwerk is zelf-regulerend. De kenmerken van peer production werken mijns inziens eveneens in social software. De creative common license wordt bijvoorbeeld veelvuldig gebruikt. Ook staat het delen van informatie centraal en wordt iedereen opgeroepen mee te werken om gezamenlijk iets (een betekenis bijvoorbeeld) te creëren. Dion Hinchcliffe is een goed voorbeeld van een blogger, die altijd zijn bezoekers oproept actief te participeren, door bij iedere post de volgende post te plaatsen: “Web 2.0 is about participation! Visitors are strongly encouraged to leave comments on Web 2.0 topics”

Relatie met connectivism

Beschouwen we het concept van P2P in termen van leren, komen we uit bij een relatief nieuwe stroming genaamd connectivism. In het connectivisme wordt leren beschouwd als “… een proces dat voorkomt in vage omgevingen van veranderende kernelementen, welke het individu niet geheel onder controle heeft. Leren kan buiten het individu (bijvoorbeeld in een organisatie of een database) berusten en is gericht op het verbinden van gespecialiseerde sets van informatie. De verbindingen die ons in staat stellen meer te leren zijn belangrijker dan onze huidige staat van kennen” (Siemens, 2004). De kern van het connectivisme ligt dus in de verbindingen tussen informatie, in plaats van de informatie zelf. Om binnen deze context te kunnen leren is het dus primair belangrijk een netwerk van kennis en informatie te creëeren en te onderhouden. dat je weet waar je informatie en kennis kan vergaren. Het uitgangspunt van het connectivism is het individu. Persoonlijke kennis is samengesteld uit een netwerk, welke wegvloeit in organisaties en instituties. Deze vloeien op hun beurt terug in het netwerk waarmee het individu continu in staat wordt gesteld meer te leren. Dit netwerk van informatie, kennis en leren kan beschouwd worden als een P2P netwerk. Interessante materie, maar hier zal ik verder niet teveel op ingaan, daar het connectivisme geen onderwerp van mijn scriptie is. Ik moet toch ergens een grens trekken .

Afsluiting

Hoewel al met al een inspirerend verhaal, heeft het me toch niet helemaal weten te overtuigen. De materialistische, kapitalistische maatschappij die nu nog overheerst is daar debet aan. Ook Bauwens moest het antwoord schuldig blijven op de vraag hoe in een P2P soiety mensen in hun dagelijkse behoeften zouden kunnen voorzien. Hij heeft hier zo’n zijn ideeën over, beargumenteerde deze ideeën met de stelling dat de wereld in het verleden ook goed zonder geld kon. Maar de vraag is of dat in de huidige maatschappij nog een realistische gedachte is. Uiteindelijk is zijn droom dat de P2P society de dominante maatschappij wordt. Maar of dat een haalbare zaak is? Mijns inziens blijft er altijd een overgrote deel van de bevolking gedreven door macht, geld, succes en status, wat de slagingskansen van P2P drastisch ondermijnt.

• Bauwens, M., P2P and Human Evolution: Peer to peer as the premise of a new mode of civilization, Integralvision.com, March 2005, http://www.networkcultures.org/weblog/archives/P2P_essay.pdf
• Siemens, g., Connectivism: A Learning Theory for the Digital Age, eLearnSpace, December 2004, http://www.elearnspace.org/Articles/connectivism.htm